Yüksek gerilim işletme sorumlusu ne iş yapar?
- Ali M. Kemal Tut

- 2 gün önce
- 5 dakikada okunur
1 kV`un üstündeki yüksek gerilim (YG) tesislerinin işletme sorumluluğunu üstlenen elektrik mühendisleri, işletmede güvenlik önlemlerinin alınması, ortaya çıkan arızalarda yapılacak müdahalelere nezaret edilmesi ve gerekli manevraların yapılması, sorumlulukları ile ilgili konularda-işverene rapor verilmesi, gerekli test ve bakımlarının yaptırılması, gerekli iş güvenlik malzemelerinin tesiste bulundurulmasının sağlanması hizmetlerini verirler.
Gelin şimdi bu konuyu ayrıntılı olarak inceleyelim.

Yüksek gerilim işletme sorumlusu ne iş yapar?
Yüksek gerilim işletme sorumlusu;
İşverene ait olan bu Yönetmelik kapsamındaki YG tesislerinin (üçüncü şahıslarla ortak kullanılan YG tesisleri hariç olmak üzere) işletme sorumluluğunu üstlenir ve kanunlar karşısındaki sorumluluk dışında, işveren adına enerji sağlayan kuruluşa karşı da sorumlu ve muhatap olur.
Görevi üstlenmesini takiben mevcut YG tesislerini denetler, tesislerin halihazır durumda işletme yönünden kusur ve eksikliklerinin bulunup bulunmadığını belirler ve durumu işverene rapor eder.
Belirlenen işletme personelinin eğitimini yaptırır ve herhangi bir yanlış manevraya meydan vermeyecek şekilde gerekli önlemleri alır.
YG tesislerinin tek hat şemasını hazırlayarak YG hücrelerinin yer aldığı bölüme asılmasını sağlar.
Manevra yönergeleri hazırlayarak işletme personeline imza karşılığında verir ve bu yönergeler yeteri boyutta bir levhaya yazılarak YG hücrelerinin yer aldığı bölüme ayrıca asılır.
Güvenlik malzemelerinin yetersizliği halinde durumu işverene raporlar ve yeterli duruma getirilmesini sağlar, ayrıca var olan güvenlik malzemelerinin bakımlarını, yeterli aralıklarla kontrol ve testlerini yaptırır.
İşletmelerde gereken manevraların yapılmasını sağlar. Aynı zamanda bu manevraların bir kısmını ya da tamamını yönergeler çerçevesinde kendi gözetimi altında ve sorumluluğu kendisine ait olmak üzere yetkili bir işletme personeline yaptırabilir. Yönergeler dışında yapılan manevralardan ya da personelin kişisel hatalarından doğacak kazalardan işletme sorumlusu, sorumlu değildir.
İşletme sırasında ortaya çıkacak arıza açmalarında, açmanın değerlendirilerek gereken manevranın yapılması talimatını verir.
İşletme yönünden işvereni enerji sağlayan kuruluş nezdinde temsil eder, enerji sağlayan kuruluştan enerji kesintisi talebinde bulunur, yeniden enerji verilmesini talep eder, kesinti arızası ve benzeri konularda enerji sağlayan kuruluş ile gerekli ilişkileri sürdürür.
İşveren, enerji sağlayan kuruluş ve bakım sorumlusu ile ilgili gerekli ilişkileri sürdürerek bakım işlerinin gün ve saatini belirler ve gerekli koordinasyonu sağlar.
Bakım ekiplerinin tesislerde yapacakları bakımlar dolayısıyla teçhizatın gerilimden izole edilmiş ve topraklanmış olarak bakım ekibine teslimini ve bakım sonrasında teçhizatın kontrol edilerek bakım ekibinden devralınmasını ve ardından gerekli manevraların yapılarak normal işletmeye geçirilmesini sağlar.
Mevcut YG teçhizatının durumunu sürekli olarak izler ya da izletir, yapacağı değerlendirme sonucunda müdahaleyi gerektirecek bir tespitin yapılması halinde durumu işverene yazılı olarak bildirir.
Sorumluluğu altındaki tesislerin günlük bakımının işletme personeli tarafından yapılmasını sağlar.
İşletmeye ilişkin topraklama testlerinin, işletmenin çalışma koşullarına ve 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine göre düzenli aralıklarla veya gerektikçe yaptırılmasından sorumludur.
Gerek gördüğünde ya da en fazla dört ayda bir tesisin durumuna, yapılacak çalışmalara, varsa sorunlara, çözüm önerilerine ve alınacak önlemlere ilişkin raporunu enerji sağlayan kuruluşa, işverene ve ilgili EMO birimine vermek üzere rapor düzenler.
İşletme sorumluluğu hizmetinin SMM tarafından üstlenilmesi halinde YG tesisi en az ayda bir kez denetlenir.
Özel görevler ve sözleşmeler dışında enerji tüketiminin izlenmesi ve kompanzasyon tesisinin sağlıklı çalışıp çalışmadığının denetlenmesi sorumluluk kapsamında değildir.
(SolarKonsept'i hemen arayarak ücretsiz danışmanlık ve Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu hizmeti alabilirsiniz: 0532 548 68 46)
İşverenin yükümlülükleri nelerdir?
İşverenin yükümlülükleri şunlardır:
İşletme sorumlusunun görevlerini yerine getirebilmesi için gerek duyduğu imalatların ya da hizmetlerin yerine getirilmesini sağlamak, teçhizat ile ilgili bakım ve onarım işlerini yaptırmak, talep edilen güvenlik malzemelerini almak, işletme sorumlusunu görevin gerektirdiği ölçüde yetkili kılmak, işletme sorumlusu değişikliklerini enerji sağlayan kuruluşa ve EMO`ya bildirmek.
İşletme sorumlusunun talimatlarını ve uyarılarını dikkate alarak uyulmasını sağlamak.
Bu madde kapsamındaki talimat ve uyarılara uyulmamasından kaynaklanacak her türlü kayıptan işveren sorumludur.
Yüksek gerilim işletme sorumlusu olarak kimler çalışabilir?
Yüksek gerilim işletme sorumluluğunu üstlenecek mühendislerin, EMO tarafından verilen YGTİS belgesine sahip olmaları gerekir.
Lisans diploması unvanı elektrik yüksek mühendisi ya da elektrik mühendisi olmalıdır.
İşletme sorumluluğu, EMO tarafından yılsonuna kadar geçerli olmak üzere verilen Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi ve YGTİS belgesi sahibi olan elektrik mühendisleri tarafından EMO onaylı sözleşme ile üstlenilebilir.
Yüksek gerilim işletme sorumlusu trafo sayısı ve güç sınırı nedir?
EMO Yönetim Kurulu, şube yönetim kurulu önerileri doğrultusunda işletme sorumluluğuna ilişkin (üst sınır 30 adet ve 30 MVA olmak kaydıyla) güç, sayı, kapasite, bölge ve benzeri konularda sınırlamayı belirler. Tek aboneli tesislerde güç sınırı aranmaz.
Trafo işletme sorumluluğu hizmetinin il sınırları bazında yapılması asıldır. Ancak şube sınırları içerisinde kalmak kaydıyla şube yönetim kurulunun onayı ile işletme sorumluluğunu üstlenecek mühendisin faaliyet gösterdiği ile komşu olan illerle sınırlı olmak üzere işletme sorumluluğu üstlenilebilir.
Yüksek gerilim işletme sorumluluğu zorunlu mu?
Yüksek gerilim işletme sorumluluğu ilgili mevzuat gereği zorunludur.
1-) Tüm yüksek gerilimli kuvvetli akım tesislerinde teknik konulardan sorumlu elektrik mühendisi olmalıdır. İşletme sorumlusu mühendisin iş güvenliği ve iş emniyeti açısından sorumluluğu, tesiste uyulması gereken iş güvenliği yöntemlerini tespit etmek, emniyetli bir işletme için uyulması gerekli kuralları belirlemek ve gerekli araç gereçleri tespit ederek söz konusu kurallara uyulması yönünde denetlemeler yapmaktır. (Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Madde 60)
2-) Tüm yüksek gerilimli tesislerde işletme yönünden işletme sahibini enerji sağlayan kuruluş nezdinde temsil etmekle görevli olan kişi İşletme Sorumlusudur. Enerji sağlayan kuruluştan enerji kesintisi talebinde bulunmak, yeniden enerji verilmesini talep etmek, kesinti arıza ve benzeri konularda enerji sağlayan kuruluş ile gerekli ilişkileri sürdürmek işletme sorumlusunun görevidir. Sorumluluk alınan tesisle ilgili olarak en fazla dört ayda bir tesisin durumuna, yapılacak çalışmalara, varsa sorunlara, çözüm önerilerine ve alınacak önlemlere ilişkin enerji sağlayan kuruluşa, işverene ve ilgili EMO birimine vermek üzere rapor düzenlemek işletme sorumlusunun yükümlülükleri arasındadır. (Elektrik Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu Yönetmeliği)
3-) Tüm yüksek gerilimli tesislerde kullanıcılar/müşteriler sorumlu elektrik mühendisi ile işletme sorumluluğu hizmet sözleşmesi imzalar ve bu sözleşmeyi her yıl yenileyerek Şirkete ibraz eder. Aksi takdirde, müşterinin elektriği kesilir. (Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması Ek-10 "Özel Hususlar" Bölümü)
Yüksek gerilim işletme sorumlusu bulundurmama cezası nedir?
Enerji kesintisi, yeniden enerji verilmesi, kesinti, arıza ve benzeri konularda y.g. işletme sorumlusu elektrik mühendisi tarafından başvuru yapılması gerekmektedir. Dağıtım şirketi başvuruyu almama hakkına sahiptir.
İş kazaları dolayısıyla gelişen hukuki süreçler ve sigorta hasarlarının karşılanmasında, işveren yasal yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu takdirde cezai yaptırımlarla karşılaşabilir.
(SolarKonsept'i hemen arayarak ücretsiz danışmanlık ve Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu hizmeti alabilirsiniz: 0532 548 68 46)
EMO yüksek gerilim işletme sorumluluğu 2026 fiyatları nedir?
400 kVA ya kadar ve 2 hücre aylık işletme sorumluluğu taban ücreti 8.802 TL'dir.
401 kVA dan 5MVA ya kadar Artan her kVA için aylık işletme sorumluluğu ücreti 5,34 TL'dir.
Artan yük ayırıcılı her fider için aylık işletme sorumluluğu 1.269 TL'dir.
Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu tarafından yayınlanan, 2026 yılında işletme sorumluluğu, trafo, dış tesis projeleri, test ve ölçümler gibi mühendislik hizmetleri için uygulanacak en az ücretler kitapçığını inceleyerek ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.
Yüksek gerilim işletme sorumluluğu belgesi kaç yıl geçerli?
Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu Yetki Belgesi 5 yıl süreyle geçerlidir. Belge süresinin dolmasının ardından Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) tarafından düzenlenen yenileme eğitimlerine (MİSEM) katılarak belgenin geçerliliğini uzatmak gerekmektedir.
Belgeye ek olarak yasal bir zorunluluk olan işletme sorumluluğu hizmet sözleşmeleri ise her yıl yenilenir. EMO onaylı bu yıllık sözleşmelerin ilgili elektrik dağıtım şirketine ve kurumlara her yıl sunulması zorunludur.
(SolarKonsept'i hemen arayarak ücretsiz danışmanlık ve Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu hizmeti alabilirsiniz: 0532 548 68 46)